Bill Gates: COVID-19 Yayılırken Sıtmayı Unutmayalım

Pandemi, sivrisinek kaynaklı bu hastalığı neden ortadan kaldırmamız gerektiğini hatırlatıyor.

Not: Bu yazı tamamen çeviridir. Çeviri yaparken kişisel görüşlerimi katmadığımı temin ederim.

Sivrisinekler sosyal mesafeye uymuyor ve maske de takmıyorlar.

COVID-19 tüm dünyaya yayılırken, dünyanın en ölümcül hayvanının bu salgın sırasında hiç ara vermediğini hatırlamak önemlidir.

Sivrisinekler her gece insanları ısırıyor ve milyonlarca insana sıtmayı bulaştırıyor – sıtma her gün iki dakikada bir çocuğu öldüren bir hastalık.

Bu ölümlerin çoğu, en zayıf sağlık sistemlerine sahip en yoksul ülkelerde meydana geliyor. Şimdi, koronavirüsü durdurmanın ek yüküyle karşı karşıyalar. Ve bu ülkelerin çoğunda, COVID-19 vakalarının en kötü zamanda zirveye çıkması muhtemeldir: sıtma bulaşı mevsimlerinin zirvesi.

Batı Afrika’daki 2014 Ebola salgını sırasında sıtma, tüberküloz ve HIV/AIDS gibi endemik hastalıklar, salgın yerel sağlık sistemlerini bozduğu için Ebola’dan çok daha fazla ölüme sebep oldu. Sağlık yetkilileri, aynısının COVID-19 ile olabileceğinden korkuyor.

Kilitlenmeler ve sosyal mesafe düzenlemeleri, sağlık çalışanlarının Afrika’nın birçok yerinde sıtmayı önlemesini ve tedavi sağlamasını zaten zorlaştırdı. 2000 yılından bu yana sıtma ölümlerini yarıdan fazla azaltmada etkili olan cibinlik, sıtma ilaçları ve hızlı teşhis testleri gibi temel sıtma araçlarının tedarikinde de kesintiler oldu.

Cibinlik sizi şaşırttıysa göz atmanızı tavsiye ederim: Sıtma salgınına karşı ‘1 liralık cibinlik’

Şimdi bu inanılmaz ilerleme tehlikede olabilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün yakın tarihli bir modelleme analizi, temel sıtma önleme ve tedavi hizmetleri salgın nedeniyle ciddi şekilde kesintiye uğrarsa, Sahra altı Afrika’daki sıtma ölümlerinin 2000’den beri görülmeyen ölüm seviyelerine ulaşacağını buldu. O yıl Afrika’da sıtmadan çoğu çocuk tahmini 764.000 kişi öldü.

COVID-19’dan hayat kurtarmak ile sıtmadan hayat kurtarmak arasında bir seçim yok. Dünya, bu ülkelere her ikisini de yapma imkânı vermelidir. Sağlık görevlilerinin salgını kontrol altına alma zorluğunu azaltmaya çalışırken sıtmanın yanı sıra HIV ve tüberküloz gibi diğer hastalıkların da ihmal edilmemesini sağlaması gerekiyor.

Sıtma için bu, uzun süreli böcek ilacı uygulanmış cibinliklerin sağlanması, sivrisinek popülasyonlarının kapalı alanda ilaçlama ile kontrol altına alınması ve yüksek riskli topluluklardaki hamile kadınlar ve çocuklar için önleyici tedavi sağlanması için kampanyalara devam edilmesi anlamına gelir. Aynı zamanda sağlık çalışanları, topluluklarını koronavirüs riskine sokmadan bu hizmetleri sunmalıdır.

İyi haber şu ki, birçok ülke pandemi karşısında bile temel sıtma programlarını sürdürmenin yollarını buluyor. Batı Afrika’da, dünyadaki en yüksek sıtma yüklerinden birine sahip bir ülke olan Benin’de hükümet, ülke genelinde cibinlik dağıtmak için yeni ve yenilikçi bir yol geliştirmek için bu yıl Katolik Yardım Hizmetleri ve vakfımızla işbirliği yaptı. Akıllı telefonlar, gerçek zamanlı veri toplama ve uydu haritalama kullanarak Benin, nerede yaşarlarsa yaşasın tüm ailelerin geceleri bir cibinlik ile korunmasını sağlamaya yardımcı oldu. Ve bilim adamları, Tanzanya’daki “Sivrisinek Şehri”nde yürütülenler gibi sıtmayı önlemek ve sivrisinek popülasyonlarını kontrol etmek, yeni yollar bulmak için araştırma çabalarını duraklatmadı.

Bazı mevcut sıtma programlarının da COVID-19’u kontrol etmeye nasıl yardımcı olduğunu görmek heyecan verici. Örneğin, Afrika’daki sıtma salgınlarını takip eden acil durum operasyon merkezleri şu anda COVID-19’un yayılmasını izlemek için kullanılıyor. Sağlık görevlileri, salgının ülke ve bölgelerdeki şeklini ve hareketini izleyerek, topluluklardaki sağlık koşullarına ilişkin anlayışlarını derinleştirebilir ve bu da, bu bölgelerdeki sıtmaya karşı tepkilerini iyileştirmeye yardımcı olur.

Dünyanın sıtmaya karşı kaydettiği ilerleme, en büyük küresel sağlık başarı öykülerinden biridir. COVID-19 salgını yalnızca sıtmanın ortadan kaldırılmasının neden bu kadar önemli olduğunu güçlendiriyor. Sıtma var olduğu sürece, alevlenmeye ve en savunmasız toplulukları zorlamaya devam edecek. Dünyayı sıtma gibi önlenebilir, tedavi edilebilir hastalıklardan kurtarmak milyonlarca hayat kurtaracak ve daha sağlıklı, daha müreffeh topluluklara yol açacaktır. Bu da onları gelecekte COVID-19 gibi herhangi bir yeni sağlık sorunuyla yüzleşmeye daha iyi hazırlayacak.

 

Orijinal İngilizce metin: https://www.gatesnotes.com/Health/As-COVID-19-spreads-do-not-lose-track-of-malaria

 

Ahmet Turan İnce

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi



Hakkımızda

Bilimya sitesi, İbni Sina Sağlık Derneği’nin öncülüğünde kurulmuş bir popüler bilim sitesidir. Sitemizde paylaşılmış tüm yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Sitemizdeki hiçbir yazı kaynak belirtmeksizin başka bir platformda paylaşılamaz.



Bizi Takip Edin


@2020 Tüm Hakları Gizlidir.